MÖ 522. Pers İmparatorluğu Libya’dan Hindistan’a uzanıyor — dünyanın o güne dek gördüğü en büyük devlet. Tahtında Büyük Kiros’un oğlu Bardiya var; vergileri kaldırmış, halk bayılıyor adama. Derken bir gece yedi soylu kaleyi basıyor. Karanlıkta biri kralı yere yapıştırıyor; Darius elinde hançerle donup kalıyor — kendi adamını vuracak diye tereddütte. Kralı tutan adam haykırıyor: “Sapla! İkimize birden vursan bile!” Darius sapladı. Sonra başını kesip halka gösterdiler.
0%
Taçlar ve Fetihler·1/6·1′
The place
Persepolis
Yalanı Fetheden Kral
Hakikati en yüce ilke yapan adam — belki de tarihin en büyük yalanıyla tahta çıktı
MÖ 522–518 (Darius’un yükselişi); 1835–1847 (Bîsütun Yazıtı’nın çözümü)Persepolis
Hikâyenin Dersi
“Hakikati imparatorluğunun en yüce değeri yapan adam, o imparatorluğu belki de tarihin en büyük yalanıyla kurdu. Ve o çelişki üzerine yükselen uygarlık iki yüzyıl ayakta kaldı; kıtaları birleştiren yollar açtı, işçilerine hak ettiğini ödedi, insanlığın en güzel sanat eserlerini yarattı. Bazen en büyük hakikatler, en cüretli yalanlardan doğar.”
Karakterler
I
I. Darius (Büyük Darius)G
Gaumata / Bardiya (tartışmalı kral)O
Otanes, Gobryas ve altı suikastçıA
Atossa (Büyük Kiros’un kızı)H
Henry Rawlinson (yazıtı çözen)Kaynak
The Behistun Inscription (DB), Old Persian text translated in Kent, R.G., Old Persian: Grammar, Texts, Lexicon (1953); Herodotus, Histories III.61-88; Briant, Pierre, From Cyrus to Alexander (2002); Waters, Matt, Ancient Persia: A Concise History (2014); Hallock, R.T., Persepolis Fortification Tablets (1969)