در جنوبِ ایران، بینِ ویرانههای شهری که روزی بزرگترین پایتختِ تشریفاتی جهان بود، پلکانی از سنگ هست که فهمِ ما از قدرت را برای همیشه عوض کرد. تختِ جمشید. روی این پلکان، بیستوسه قوم از گوشهگوشهی بزرگترین شاهنشاهیای که بشر تا آن روز دیده بود، در صفی سنگی به سمتِ شاهنشاه راه میروند. هرکدام لباسِ خودش را دارد. هرکدام هدیهی خودش را آورده. هرکدام هویتش سرِ جایش است. و هیچکس — هیچکس — زانو نزده. در دنیای باستان، این کارِ نشدنی بود.
0%
معماهای گذشته·4/5·1′
The place
Persepolis
هیچکس زانو نزد
بزرگترین شاهنشاهیِ جهانِ باستان، ایدهای را در سنگ حک کرد که هیچکس جرأتِ تصورش را نداشت: ملتها با سرِ بلند پیشِ شاهنشاه بایستند
515–465 BCE (construction); 1931–1939 (excavation)Persepolis
پند داستان
“قدرتِ واقعی خُرد کردنِ ضعیفتر نیست — اجازه دادن به اوست که در حضورت سربلند بایستد. نقشهای آپادانا زیباترین حرفِ تاریخ دربارهی یک ایدهی سادهاند: بزرگیِ یک شاهنشاهی نه به یکسانیای که تحمیل میکند، بلکه به گوناگونیای که میپذیرد سنجیده میشود.”
شخصیتها
د
داریوشِ یکم (شاهنشاه)خ
خشایارشای یکم (سازندهی آپادانا)ب
بیستوسه قومِ تابعپ
پیشهورانِ یونانی و مصریا
ارنست هرتسفلد (باستانشناس)منبع
Schmidt, Erich F., Persepolis I: Structures, Reliefs, Inscriptions (1953); Root, Margaret Cool, The King and Kingship in Achaemenid Art (1979); Briant, Pierre, From Cyrus to Alexander (2002); Garrison, Mark and Root, Margaret Cool, Seals on the Persepolis Fortification Tablets (2001–); Kuhrt, Amélie, The Persian Empire: A Corpus of Sources (2007)