دههی ۱۹۳۰ بود که باستانشناسان دیواری را در تخت جمشید شکستند — پایتختِ باشکوهِ هخامنشیان — و سی هزار لوحِ گِلی از دلش بیرون ریخت. اسناد حسابداری. چه کسی حقوق گرفته، چقدر غلّه رد و بدل شده، چند نفر کار کردهاند. خشک و بیروح. تا اینکه یک نفر واقعاً نشست و خواندشان. لابهلای آن رسیدهای خاکخورده، مدرکی پنهان بود: بزرگترین امپراتوری جهان به زنان دقیقاً همان حقوقی را میداد که به مردان — بیستوپنج قرن پیش از آنکه بقیهی دنیا اصلاً به این فکر بیفتد.
0%
گمگشته و بازیافته·5/5·1′
The place
Persepolis
زنانی که امپراتوری را میگرداندند
سی هزار لوحِ گِلی فاش کرد آنچه هیچ مورخ یونانی ننوشت — امپراتوریای که حقوق برابر میداد، از مادران حمایت میکرد، و ملکههایش تعیین میکردند چه کسی بر تخت بنشیند
509–494 BCE (Fortification Tablets); broader Achaemenid period 550–330 BCEPersepolis
پند داستان
“بیستوچهار قرن، دنیای غرب خودش را قانع کرده بود که امپراتوری ایران جایی بود که زنان هیچکارهاند. بعد سی هزار لوح گِلی آن افسانه را درهم شکست. نشان داد امپراتوریای که حقوق برابر میداد، از مادران حمایت میکرد، به زنان اجازهی ادارهی داراییهای بزرگ را میداد، و به یک ملکه اختیار داد تعیین کند چه کسی بر تخت بنشیند. مدرک همیشه همانجا بود — مُهر و موم شده در دیوار، پختهشده در آتش، در انتظار کسی که بخواندش.”
شخصیتها
آ
آتوسّا (دختر کوروش، تاجبخش)ا
ایردابامَا (صاحب مزارع بزرگ)آ
آرتیستونه (همسر محبوب داریوش)س
سرپرستان زن در لوحهای باروی تخت جمشیدر
ریچارد هالاک (رمزگشای لوحها)منبع
Hallock, R.T., Persepolis Fortification Tablets (1969); Henkelman, Wouter, The Other Gods Who Are (2008); Brosius, Maria, Women in Ancient Persia (1996); Koch, Heidemarie, Frauen und Schlangen (2002); Llewellyn-Jones, Lloyd, King and Court in Ancient Persia (2013); Herodotus, Histories III.133-134, VII.2-3; Aeschylus, The Persians (472 BCE); Briant, Pierre, From Cyrus to Alexander (2002)