آخرین نامه‌ها

آشویتس را ساخته بودند تا جایی باشد برای سکوت مطلق. قرار بود کشته‌شدگان بی‌هیچ ردّی ناپدید شوند: دارایی‌هایشان مصادره شود، نامشان جای خود را به شماره بدهد، جسدشان بسوزد و خاکسترشان در باد پراکنده شود — نه گوری بماند، نه نشانه‌ای، نه مدرکی دال بر اینکه انسانی اینجا نفس کشیده بود. «راه‌حل نهایی» فقط نابودی یک قوم نبود — نابودی یادشان بود. پاک کردن این حقیقت که اصلاً وجود داشتند.