Milattan önce dokuzuncu yüzyılda Peloponez yarımadası cehennemin ortasındaydı. Veba köyleri silip süpürüyor, Yunan şehir devletleri birbirini durmadan boğazlıyordu. Kabile kabileye, şehir şehre düşmüştü — Yunanistan kendi kendini yok ediyordu. Elis kralı İfitos çaresiz kalınca, Yunanlıların her şey çıkmaza girdiğinde yaptığı şeyi yaptı: Delfi'deki kahin tapınağına gidip tanrılardan yol göstermelerini istedi.
Kahinin cevabı şaşırtıcıydı. Ordu topla ya da ittifak kur demedi. Olympia'da spor yarışmaları düzenle ve yarışmalar süresince bütün savaşlar dursun, dedi. Bu kadar basit. Bu kadar imkânsız. Yunanlılardan savaşmayı bırakmalarını istemek, ateşten yanmayı bırakmasını istemek gibiydi.
Ama İfitos müttefikler buldu. Olympia çevresindeki toprakları kontrol eden Pisa kralı Kleosthenes ve tüm Yunan dünyasında sözü kanun olan efsanevi Spartalı yasa koyucu Lykurgos. Bu üç lider birlikte Ekecheiria'yı — Kutsal Ateşkes'i — yarattı. Şartları Olympia'daki Hera Tapınağı'nda saklanan bronz bir diske kazıdılar. Gezgin Pausanias yüzyıllar sonra bu diski kendi gözleriyle görüp anlattı.
Kurallar netti: Oyunlar süresince — başta bir ay, sonra üç aya uzatıldı — tüm Yunan devletleri her türlü düşmanlığı durdurmak zorundaydı. Hiçbir ordu yürüyemez, hiçbir şehir kuşatılamaz, hiçbir idam gerçekleştirilemezdi. Elis toprakları kalıcı olarak kutsal ilan edildi; hiçbir silahlı kuvvet oraya giremezdi. Olympia'ya giden sporcular ve yolcular, düşman topraklarından geçseler bile tam güvence altındaydı.
Her ateşkesi ilan etmek için zeytin çelenkleriyle taçlandırılmış üç kutsal haberci Elis'ten yola çıkar, Yunan dünyasının dört bir köşesine ulaşırdı — Sicilya'dan Karadeniz kıyılarına, Kuzey Afrika'dan Ege adalarına. Bu habercilere dokunmak Zeus'a hakaret etmek demekti. Vardıkları her yerde savaşlar susar, Olympia'ya giden yollar herkes için güvenli hale gelirdi.
"Üç kere söylenir" derler ya, ama Kutsal Ateşkes'te bir kere bile söylemeye gerek yoktu — cezası zaten herkesi caydırmaya yetiyordu. MÖ 420'de, Peloponez Savaşı'nın tam ortasında, Sparta büyük bir hata yaptı: ateşkes döneminde Elis topraklarına asker gönderdi. Ağır bir para cezası kesildi. Sparta ödemeyi reddetti ve o yılki Oyunlar'dan men edildi. Yunanistan'ın en korkulan savaşçıları bu aşağılanmayı kabul etti. Sparta bile Olympia'yı kirletmeye cesaret edemedi.
Bu ateşkes tam 1.169 yıl sürdü. MÖ 776'daki ilk Oyunlar'dan, Roma İmparatoru I. Theodosius'un MS 393'te onları yasaklamasına kadar. Bin yılı aşkın sürede kutsal barış sadece birkaç kez bozuldu. Ekecheiria bugün hâlâ geçerli bir gerçeği kanıtladı: en savaşçı milletler bile silahlarını bırakmak için bir sebep bulabilir ve onurlu yarışma arzusu, ne kadar kısa sürse de, savaş davullarını susturabilir.