Skip to main content
Efes Antik Kenti
🌍 UNESCO

Efes Antik Kenti

Efes Antik Kenti

📅MÖ 10. yüzyıl (Grek yerleşimi), MÖ 6. yüzyıldan MS 6. yüzyıla kadar ana gelişme dönemi
Çok dönemli (Arkaik–Bizans)
📖7 قصص
🌍UNESCO
تيجان وفتوحات (4)أنبياء وحجاج (2)أشباح ولعنات (1)

About

Efes'in tarihi üç bin yıla yayılır. Milattan önce 10. yüzyılda İyonya Grek kolonistler tarafından kurulan kent, antik dünyanın en önemli şehirlerinden biri hâline geldi. Burada inşa edilen Artemis Tapınağı, Dünyanın Yedi Harikası'ndan biriydi — Atina'daki Parthenon'un dört katı büyüklüğündeydi. Efes, pek çok ilke sahne olmuş bir kenttir: Aziz Pavlus'un kurduğu ilk Hristiyan topluluklarından birine ev sahipliği yapmış, Meryem Ana'nın son yıllarını geçirdiği yer olmuş, antik dünyanın üçüncü büyük kütüphanesi olan efsanevi Celsus Kütüphanesi'ni barındırmış ve Anadolu'nun en büyük antik tiyatrosuyla — 25.000 kişilik kapasitesiyle — göz kamaştırmıştır. Kent, erken Hristiyanlık tarihinde belirleyici bir rol oynamıştır. Aziz Pavlus burada üç yıl yaşamış ve ünlü «Efeslilere Mektup»u yazmıştır. Yuhanna İncili'nin burada kaleme alınmış olabileceği düşünülmektedir. 431 yılında Üçüncü Ekümenik Konsil Efes'te toplanmış ve Meryem «Theotokos» (Tanrı Doğuran) ilan edilmiştir. Efes, Türkiye'nin en değerli kültürel hazinelerinden biridir. Anadolu toprağının bağrında, Ege'nin ışığında yükselen bu kent, medeniyetlerin beşiği olan bu coğrafyanın en parlak mücevherlerinden birini oluşturur. Selçuk ilçesinde, İzmir'in sıcak kucağında duran Efes, her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlamaya devam etmektedir. Efes'te yürümek, insanlık tarihinin katmanları arasında gezinmektir: Grek tapınakları, Roma caddeleri, Bizans kiliseleri ve Batı uygarlığını biçimlendiren tanrıların, filozofların ve azizlerin efsaneleri.

Historical Significance

Efes, antik kentsel uygarlığın doruk noktasını temsil eder. En parlak döneminde Roma'nın kendisinden sonra Roma İmparatorluğu'nun ikinci büyük kentiydi. Küçük Asya'nın ticaret ve kültür başkenti, İpek Yolu'nun son durağı ve Doğu ile Batı arasındaki kapıydı. Artemis Tapınağı, Efes'i yüzyıllar boyunca bir hac merkezi hâline getirdi. Efes Artemisi benzersizdi — Yunan mitolojisindeki bakire avcı değil, Anadolu Ana Tanrıça geleneğini yansıtan çok memeli bir bereket tanrıçasıydı. Tapınağın yıkımı ve yeniden inşası, antik dünyanın en ünlü öykülerinden biri oldu. Hristiyan tarihi burada derin kökler salmıştır. Aziz Yuhanna, çarmıha gerilişin ardından Meryem Ana'yı Efes'e getirdi. Aziz Pavlus'un vaazları, Artemis heykelcikleri yapan gümüşçülerin geçimlerini tehlikede hissetmeleri üzerine ünlü bir ayaklanmaya yol açtı. Kent, Vahiy Kitabı'nda anılan Asya'nın Yedi Kilisesi'nden biri oldu. Efes aynı zamanda İslam geleneğinde de önemli bir yere sahiptir. Ashab-ı Kehf (Yedi Uyurlar) kıssası — Kur'an-ı Kerim'de Kehf Suresi'nde anlatılan — bu kentle ilişkilendirilir ve Efes'i hem Hristiyanlık hem de İslam için kutsal bir buluşma noktası kılar. Avusturyalı arkeologlar 1863'ten bu yana Efes'te kazı yapmaktadır ve antik kentin henüz yüzde yirmisinden azı gün yüzüne çıkarılmıştır. Her yıl yeni keşifler yapılmakta, bu eşsiz sit alanı antik dünyanın sırlarını açığa çıkarmaya devam etmektedir.

القصص

7
Scroll →
📚

Celsus Kütüphanesi — Bir Oğulun Yasından Doğan Şaheser

117-125 AD

Milattan sonra 114 yılında, bugünkü Türkiye’nin batı kıyısındaki Efes’te Celsus adında bir adam öldü. Roma İmparatorluğu’nun en üst kademelerine kadar yükselmişti — senatör, konsül, hatta tüm Asya eyaletinin valisi olmuştu. Oğlu Aquila, babasının anısına bir heykel ya da kitabe dikebilirdi. Ama o hiç kimsenin beklemediği bir şey yaptı: babasına dünyanın gördüğü en güzel kütüphaneyi inşa etti.

1 minA
Tiberius Julius Celsus PolemaeanusGaius Julius AquilaSophia+3
اقرأ القصة

Efes'te Kopan Kıyamet

Late Roman / Early Byzantine Period (431 AD)

431 yılının yazıydı. İki yüzü aşkın piskopos, Roma İmparatorluğu'nun dört bir yanından Efes'e akın etti — dua etmek için değil, savaşmak için.

1 minA
İskenderiyeli KirillosKonstantinopolisli Nestoriusİmparator II. Theodosius+2
اقرأ القصة
🏠

Meryem Ana Evi'nin Keşfi

1st century AD (house) / 1881 (discovery)

Yatağından hiç kalkmadı. Anne Catherine Emmerich, 1800'lerin başında Almanya'nın küçük Dülmen kasabasında yaşayan bir rahibeydi ve hayatının son yıllarında ayağa bile kalkamıyordu.

1 minA
Virgin MaryJohn the ApostleAnne Catherine Emmerich+1
اقرأ القصة
🔥

Sonsuzluğu Ateşe Veren Adam

Classical Greek Period (356 BC)

21 Temmuz 356 yılında — Büyük İskender'in doğduğu gece — Herostratos adında bir genç, Antik Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri olan Efes'teki Artemis Tapınağı'nı ateşe verdi.

1 minA
HerostratusEphesian magistratesTheopompus (historian)+1
اقرأ القصة
⚔️

Tarihin En Zarif Reddi

Hellenistic Period (334 BC)

MÖ 334'te Büyük İskender, Çanakkale Boğazı'nı geçerek Pers İmparatorluğu'na karşı seferine başladı. İlk büyük hamlelerinden biri, Efes'i Pers egemenliğinden kurtarmak oldu.

1 minA
Alexander the GreatEphesian civic leadersArtemis (goddess)+1
اقرأ القصة
🎭

Tiyatroda İsyan

55-57 AD

Efes, milattan sonra birinci yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun en kalabalık şehirlerinden biriydi. Ve bu şehrin kalbi tek bir isimle atıyordu: Artemis. Tapınağı Dünyanın Yedi Harikası'ndan biriydi. Akdeniz'in her köşesinden hacılar akın akın gelirdi. Tüccarlar gümüşten küçük tapınak maketleri satardı, rahipler adakları toplardı — kısacası şehrin tüm ekonomisi inancın üzerine kuruluydu. Ta ki Pavlus denen adam gelip "Sizin tanrılarınız tanrı değil" deyinceye kadar.

1 minA
Aziz PavlusGümüşçü DemetriusGayus+2
اقرأ القصة
😴

Yedi Uyurlar

Roma İmparatorluk Dönemi (MS 250) — Bizans Dönemi (~MS 450)

Hayatının en kötü gününden sonra uykuya daldığını düşün — gözlerini açtığında iki yüz yıl geçmiş. Efes'te yedi gencin başına gelen tam olarak buydu.

1 minA
Yedi Uyurlar (Yemliha, Mekselina, Mislina, Mernuş, Debernuş, Şazenûş, Kefeştatayyûş)İmparator Deciusİmparator II. Theodosius+1
اقرأ القصة

History

👑 Built by

İyonya Grek kolonistler tarafından kurulmuş; Lidya Kralı Kroisos ve Roma imparatorları tarafından genişletilmiştir

MÖ 10. yüzyıl - İyonyalı Grekler yerleşim kurdu

MÖ 7. yüzyıl - Lidyalılar Efes'i fethetti

MÖ 560 - Kral Kroisos, Artemis Tapınağı'nı finanse etti

MÖ 356 - Herostratos, Büyük İskender'in doğduğu gece Artemis Tapınağı'nı ateşe verdi

MÖ 334 - Büyük İskender, Efes'i Pers egemenliğinden kurtardı

MÖ 129 - Roma'nın Asia eyaletinin başkenti oldu

MS 53-57 - Aziz Pavlus Efes'te üç yıl ikamet etti

MS 262 - Gotlar Artemis Tapınağı'nı yıktı

MS 431 - Üçüncü Ekümenik Konsil burada toplandı (Meryem Theotokos ilan edildi)

MS 614 - Sasani istilası büyük yıkıma neden oldu

1863 - Avusturya arkeolojik kazıları başladı

2015 - UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı

Tags

#efes#antik-kent#unesco#yedi-harika#artemis#celsus-kütüphanesi#roma#grek#hristiyan#meryem-ana#yedi-uyurlar#aziz-pavlus#izmir#selçuk#anadolu